Mijn naam is John Krikken en ik ben koffiespecialist en kwaliteitsmedewerker bij Feyen. Ik hou mij dagelijks bezig met alles wat koffie beter maakt: van de selectie van groene bonen tot het ontwikkelen van melanges en het bewaken van kwaliteit. In mijn maandelijkse blogs neem ik je mee in mijn werkzaamheden en deel ik mijn kijk op koffie, met aandacht voor smaak, vakmanschap en duurzaamheid.
Deze maand sta ik even stil bij het maken van koffiemelanges. Een onderwerp waar ik dagelijks mee bezig ben, maar dat vaak minder zichtbaar is voor de drinker. Toch bepaalt juist een melange in hoge mate hoe herkenbaar, betrouwbaar en prettig een koffie smaakt. Voor mij is het een ambacht waarin ervaring, proeven en gevoel samenkomen.
Wat een koffiemelange echt is
Een koffiemelange is in de basis een uitgebalanceerde combinatie van verschillende koffiesoorten. Net als in de keuken gaat het niet om één ingrediënt, maar om hoe smaken elkaar aanvullen. De ene boon brengt zoetheid, de andere frisheid of kracht. Pas samen ontstaat er balans in smaak, geur en mondgevoel.
Ik vergelijk mijn werk vaak met dat van een chef-kok. Die kookt ook niet met losse ingrediënten, maar zoekt naar harmonie op het bord. Zo werkt het voor mij ook met koffie. Door bonen uit verschillende regio’s te combineren, kan ik sturen op smaak en beleving. Niet om iets te verbloemen, maar juist om het beste uit elke boon te halen.
Waarom we bij Feyen melanges maken
Een belangrijke reden om met melanges te werken, is continuïteit. Koffie is een natuurproduct. Oogsten verschillen per jaar en beschikbaarheid kan veranderen. Door te mengen, kunnen we die schommelingen opvangen zonder dat de smaak voor de klant verandert.
Dat geeft rust, zeker voor bedrijven die elke dag dezelfde kwaliteit willen schenken. Een kop koffie moet herkenbaar zijn. Mensen verwachten dat hun favoriete koffie vandaag hetzelfde smaakt als vorige maand. Een goede melange maakt dat mogelijk.
Van smaakidee naar samenstelling
Het maken van een melange begint altijd met een duidelijke vraag: wat voor koffie willen we maken? Gaat het om een espresso of een filterkoffie? Moet de smaak fris en levendig zijn, of juist vol en rond? Die keuzes bepalen de richting.
Vervolgens test ik verschillende bonen en brandgraden met een samplebrander. Lichtere brandingen leveren vaak frisse en fruitige smaken op. Donkerder gebrande koffie zorgt juist voor meer body, zoetheid en een lichte bitterheid. Door dit goed te analyseren, weet ik welke eigenschappen ik nodig heb.
Daarna begint het echte puzzelwerk. Ik combineer bonen in verschillende verhoudingen en proef net zo lang tot alles klopt. Soms zit het verschil in een paar procent meer of minder van één component. Dat proefwerk kost tijd, maar is essentieel om tot een melange te komen die in balans is.
Praktijkervaring bij Feyen
In de praktijk zie ik dat smaakvoorkeuren verschillen. In Nederland houden veel mensen van een stevige kop koffie met wat pit. Daarom werken we bij sommige melanges met een percentage robusta, vooral bij filterkoffie. Tegelijkertijd groeit de vraag naar lichtere, fruitigere koffies, waarbij hoogwaardige arabica’s de hoofdrol spelen.
Door met melanges te werken, kunnen we hier flexibel op inspelen. We passen samenstellingen aan op gebruiksmoment, zetmethode en voorkeur van de klant. Dat maakt koffie persoonlijk, zonder dat het ingewikkeld wordt.
Single-origin en melange naast elkaar
Single-origin koffies hebben zeker hun charme. Ze komen uit één land, streek of zelfs van één boerderij en laten een heel specifiek smaakprofiel zien. Net als bij wijn geldt: hoe specifieker de herkomst, hoe uitgesprokener het karakter.
Melanges pakken het anders aan. Ze zijn gericht op balans, toegankelijkheid en betrouwbaarheid. Dat zegt niets over kwaliteit; het is simpelweg een andere benadering. Beide hebben hun plek, zolang de koffie met aandacht is samengesteld.
Voor mij zit de kracht van een melange in herhaling. Elke kop moet kloppen, elke dag opnieuw. Dat vraagt om vakmanschap, geduld en veel proeven. Juist die combinatie maakt mijn werk zo mooi. Want als iemand zegt: “Deze koffie smaakt altijd goed,” dan weet ik dat de melange zijn werk doet.
